Phân biệt quạt FP-108EX-S1-S và FP-108EX-S1-B: trục bạc dầu hay bạc bi, khung oval 172×150 hay vuông 150×150
FP-108EX-S1-S và FP-108EX-S1-B là hai mã quạt Commonwealth được hỏi mua nhiều nhất để thay quạt cho UPS, biến tần và tủ điện. Hai mã chỉ khác nhau đúng một chữ cái cuối, lại có cả bản oval 172x150x51mm và bản vuông 150x150x50mm, nên rất dễ đặt nhầm. Bài viết này giúp bạn phân biệt rõ từng loại, hiểu khi nào nên dùng trục bạc dầu (S), khi nào bắt buộc dùng trục bạc bi (B), và chọn đúng khung oval hay vuông cho thiết bị của mình.
1. Tổng quan quạt Commonwealth FP-108EX
Dòng FP-108EX là quạt tản nhiệt AC khung nhôm của Commonwealth (Đài Loan), chạy trực tiếp điện xoay chiều, đấu nối 2 dây. Cùng một mã FP-108EX có 4 phiên bản 220V phổ biến, khác nhau ở loại trục và kiểu khung:
| Khung oval 172x150x51mm | Khung vuông 150x150x50mm | |
|---|---|---|
| Trục bạc bi (B) | FP-108EX-S1-B 172x150x51mm | FP-108EX-S1-B 150x150x50mm |
| Trục bạc dầu (S) | FP-108EX-S1-S 172x150x51mm | FP-108EX-S1-S 150x150x50mm |
Ngoài ra còn có bản 110V cho máy nhập khẩu: FP-108EX-S1-B 110VAC 172x150x51mm.
2. Phân biệt FP-108EX-S1-S và FP-108EX-S1-B theo loại trục
Chữ cái cuối cùng của mã cho biết loại vòng bi bên trong động cơ:
- -S = Sleeve bearing (trục bạc dầu): trục quay trong một ống bạc thau ngậm dầu bôi trơn.
- -B = Ball bearing (trục bạc bi): trục quay trên hai vòng bi thép.
2.1. Bảng so sánh chi tiết
| Tiêu chí | FP-108EX-S1-S (bạc dầu) | FP-108EX-S1-B (bạc bi) |
|---|---|---|
| Điện áp | 220/240VAC 50/60Hz | 220/240VAC 50/60Hz |
| Công suất | 38W | 38/35W |
| Dòng điện | 0,22A | 0,22/0,29A |
| Tuổi thọ (theo nhà sản xuất) | Khoảng 30.000 giờ | Khoảng 50.000 giờ |
| Chịu nhiệt môi trường | Dầu bôi trơn nhanh khô khi nóng, tuổi thọ giảm mạnh ở nhiệt độ cao | Chịu nhiệt tốt hơn, phù hợp tủ nóng |
| Hướng lắp | Tốt nhất khi trục nằm ngang (quạt gắn trên vách đứng) | Lắp được mọi hướng: đứng, nằm, thổi lên, thổi xuống |
| Độ ồn | Êm khi mới | Êm, ổn định trong suốt thời gian sử dụng |
| Giá thành | Thấp hơn | Cao hơn |
| Phù hợp | Thiết bị chạy gián đoạn, phòng máy lạnh, môi trường sạch | Tủ chạy 24/7, UPS, biến tần, nhà xưởng nóng, nhiều bụi |
2.2. Vì sao quạt bạc dầu hỏng nhanh hơn khi nóng?
Ở quạt bạc dầu, lớp dầu mỏng giữa trục và bạc là thứ duy nhất ngăn kim loại cọ vào kim loại. Khi nhiệt độ trong tủ cao, dầu bay hơi và khô dần, khe hở bạc bị mòn rộng ra. Lúc đó quạt bắt đầu kêu rè, quay chậm, rồi kẹt hẳn. Nếu quạt lắp nằm ngang (thổi lên hoặc thổi xuống), trọng lượng cánh đè lệch lên một phía bạc nên mòn còn nhanh hơn.
Quạt bạc bi không phụ thuộc vào lớp dầu này nên giữ tốc độ ổn định lâu hơn. Với UPS và tủ biến tần, một chiếc quạt dừng có thể làm thiết bị báo lỗi quá nhiệt hoặc ngừng máy. Vì vậy trong thực tế, kỹ thuật thường ưu tiên FP-108EX-S1-B cho các thiết bị chạy liên tục.
3. Phân biệt khung oval 172x150x51mm và khung vuông 150x150x50mm
| Tiêu chí | Khung oval 172x150x51mm | Khung vuông 150x150x50mm |
|---|---|---|
| Hình dạng | Khung tròn đường kính 172mm, vát phẳng hai cạnh còn 150mm | Khung vuông 150x150mm |
| Chiều dày | 51mm | 50mm |
| Cánh quạt | Cánh lớn hơn, tận dụng toàn bộ đường kính 172mm | Cánh bị giới hạn trong khung 150mm |
| Lắp đặt | Cỡ chuẩn trong UPS, biến tần, bộ nguồn công nghiệp | Dùng cho vị trí lắp vuông, không đủ chiều cao 172mm |
| Lỗ bắt vít | Theo chuẩn khung 172×150 | Theo chuẩn khung vuông 150 |
Quan trọng: hai kiểu khung không lắp lẫn cho nhau được vì khác kích thước và vị trí lỗ vít. Khi thay quạt, hãy đo cạnh dài nhất của quạt cũ: 172mm là bản oval, 150mm là bản vuông.
4. Cách nhận biết nhanh mã quạt đang dùng
- Đọc tem quạt: xem chữ cuối của mã. Đuôi -B là bạc bi, đuôi -S là bạc dầu.
- Đo kích thước: cạnh dài 172mm là khung oval; hai cạnh bằng nhau 150mm là khung vuông.
- Kiểm tra điện áp: tem ghi 220-240V hay 100-110V. Không dùng lẫn.
- Nếu tem bị mờ, gửi ảnh quạt và số đo cho kỹ thuật để đối chiếu.
5. Nên chọn FP-108EX-S1-S hay FP-108EX-S1-B?
| Tình huống | Mã nên chọn |
|---|---|
| UPS, biến tần, tủ điện chạy 24/7 | FP-108EX-S1-B 172x150x51mm hoặc FP-108EX-S1-B 150x150x50mm |
| Nhà xưởng nóng, nhiều bụi, tủ không có điều hòa | FP-108EX-S1-B 172x150x51mm hoặc FP-108EX-S1-B 150x150x50mm |
| Quạt lắp nằm ngang, thổi lên hoặc thổi xuống | FP-108EX-S1-B 172x150x51mm hoặc FP-108EX-S1-B 150x150x50mm |
| Thiết bị chạy theo ca, phòng máy có điều hòa, cần tiết kiệm chi phí | FP-108EX-S1-S 172x150x51mm hoặc FP-108EX-S1-S 150x150x50mm |
| Máy nhập khẩu dùng điện 110V | FP-108EX-S1-B 110VAC 172x150x51mm |
Thay S bằng B có được không? Được và nên làm. Cùng khung, cùng điện áp, cùng cách đấu dây; bản B bền hơn nên đây là cách nâng cấp đơn giản nhất.
Thay B bằng S có được không? Lắp được, nhưng không khuyến khích cho thiết bị chạy liên tục hoặc môi trường nóng, vì tuổi thọ sẽ ngắn hơn quạt zin.
6. Lưu ý khi lắp quạt FP-108EX
- Đấu 2 dây vào đúng nguồn 220V (hoặc 110V với bản 110V). Quạt AC không phân biệt cực.
- Kiểm tra mũi tên chiều gió trên khung quạt trước khi bắt vít để quạt hút và thổi đúng hướng thiết kế.
- Lắp kèm lưới bảo vệ và tấm lọc đúng cỡ khung; vệ sinh tấm lọc định kỳ để quạt không phải làm việc quá tải.
- Khi một quạt trong UPS hay biến tần đã hỏng, nên kiểm tra luôn các quạt còn lại vì chúng thường có cùng thời gian sử dụng.
7. Câu hỏi thường gặp
FP-108EX-S1-S và FP-108EX-S1-B khác nhau ở điểm nào?
Chỉ khác loại trục: S là bạc dầu (khoảng 30.000 giờ), B là bạc bi (khoảng 50.000 giờ). Kích thước, điện áp và cách đấu dây giống nhau.
Quạt oval 172×150 có thay được bằng quạt vuông 150×150 không?
Không lắp trực tiếp được vì khác kích thước và lỗ vít. Cần chọn đúng kiểu khung theo quạt cũ.
Quạt FP-108EX-S1-B có dùng cho UPS được không?
Được. Đây là cỡ và loại quạt rất phổ biến trong UPS và biến tần.
Quạt chạy kêu rè có phải hỏng không?
Thường là trục đã mòn, đặc biệt với quạt bạc dầu. Nên thay sớm, ưu tiên bản bạc bi.
Xem thêm các mã quạt Commonwealth khác (120mm, 180mm, 200mm, bản mỏng FP-108EXM) trong bài quạt Commonwealth: công dụng, ứng dụng và bảng chọn quạt tản nhiệt tủ điện FP-108.
Liên hệ tư vấn và báo giá
Gửi ảnh tem quạt đang dùng và kích thước khung qua Zalo/Hotline 0966.112.712. ELECPART.VN có sẵn FP-108EX-S1-S và FP-108EX-S1-B, cả bản oval và bản vuông, hàng chính hãng, bảo hành 12 tháng, giao hàng toàn quốc.
quạt 150x150x50quạt 172x150x51quạt bạc biquạt bạc dầuquạt biến tầnquạt Commonwealthquạt FP-108EXquạt làm mát Commonwealthquạt tản nhiệt Commonwealthquạt tủ điệnquạt tủ điện Commonwealthquạt UPS